เอ็นข้อไหล่ฉีกขาด (Rotator Cuff Tear) คืออะไร

เอ็นข้อไหล่ (Rotator Cuff) คือ กลุ่มของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นที่ช่วยให้หัวไหล่เคลื่อนไหวได้อย่างมั่นคง เช่น การยกแขน หมุนแขน หรือเอื้อมหยิบของ หากเอ็นกลุ่มนี้เกิดการฉีกขาด จะทำให้เกิดอาการปวดไหล่ เคลื่อนไหวได้ไม่สะดวก หรือมีแรงลดลง

สาเหตุของเอ็นข้อไหล่ฉีกขาด

แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ดังนี้

  1. การฉีกขาดจากอุบัติเหตุ (Traumatic Tear) เกิดจากแรงกระแทกหรือแรงดึงอย่างเฉียบพลัน เช่น
    • หกล้มแล้วเอามือยันพื้น
    • ยกของหนักผิดท่า
    • บาดเจ็บจากการเล่นกีฬา
  2. การฉีกขาดจากการเสื่อมสภาพ (Degenerative Tear) พบได้บ่อยในผู้ที่มีอายุมากขึ้น โดยเฉพาะหลังอายุ 50 ปี เกิดจากการใช้งานข้อไหล่ซ้ำๆ จนเอ็นเริ่มบางและขาดง่าย เช่น
    • ปวดหัวไหล่ โดยเฉพาะเวลายกแขน เอื้อมหยิบของ หรือนอนตะแคงทับข้างที่เจ็บ
    • เคลื่อนไหวไหล่ลำบาก / ยกแขนไม่สุด รู้สึกติด ขัด หรือไม่สามารถยกแขนสูงหรือไพล่หลังได้เหมือนเดิม
    • อ่อนแรงหรือแรงลดลง โดยเฉพาะเวลายกของ หรือพยายามหมุนไหล่ในบางทิศทาง

คำอธิบายภาพ
อาการปวดที่พบบ่อย เมื่อทำกิจกรรมเหล่านี้

อาการที่พบบ่อยของเอ็นข้อไหล่ฉีกขาด

  • ปวดหัวไหล่ โดยเฉพาะเวลายกแขน เอื้อมหยิบของ หรือนอนตะแคงทับข้างที่เจ็บ
  • เคลื่อนไหวไหล่ลำบาก / ยกแขนไม่สุด รู้สึกติด ขัด หรือไม่สามารถยกแขนสูงหรือไพล่หลังได้เหมือนเดิม
  • อ่อนแรงหรือแรงลดลงโดยเฉพาะเวลายกของ หรือพยายามหมุนไหล่ในบางทิศทาง

การวินิจฉัย

แพทย์จะสอบถามอาการ ตรวจร่างกายร่วมกับการตรวจเพิ่มเติม เช่น

  • เอกซเรย์ เพื่อดูโครงสร้างกระดูก
  • MRI เพื่อดูการฉีกขาดของเส้นเอ็นโดยละเอียด

วิธีการรักษา

ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของการฉีกขาด

  1. การรักษาโดยไม่ผ่าตัด เหมาะสำหรับกรณีเอ็นฉีกเพียงบางส่วน (<50%) หรือมีอาการไม่รุนแรง
    • พักการใช้งาน ร่วมกับกายภาพบำบัด
    • การรับประทานยา หรือฉีดยาเพื่อลดการอักเสบ
    • ฝึกกล้ามเนื้อรอบๆ ข้อไหล่ให้แข็งแรง เพื่อชดเชยเอ็นที่บาดเจ็บ
  2. การรักษาโดยการผ่าตัด
    • แนะนำในกรณีที่ เอ็นฉีกขาดตลอดความหนา (Full Thickness Tear)
    • กรณีมีอาการรุนแรง หรืออาการไม่ดีขึ้นหลังการรักษาโดยไม่ผ่าตัด
    • การผ่าตัดส่องกล้อง (Arthroscopic Surgery) ซึ่งเป็นเทคนิคที่แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวไว และมีประสิทธิภาพในการซ่อมเอ็น

ป้องกันอย่างไร?

  • หลีกเลี่ยงการยกของหนักผิดท่า
  • ออกกำลังกายเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่

บทความ