ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบหรือ Polycystic ovary syndrome (PCOS)

ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบหรือ Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) เป็นความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่อที่พบบ่อยในทางนรีเวช โดยพบภาวะนี้ในสตรีวัยเจริญพันธุ์ร้อยละ 5-10 ซึ่งภาวะนี้เป็นกลุ่มอาการที่ประกอบด้วยภาวะที่มีฮอร์โมนแอนโดรเจนสูงร่วมกับภาวะไม่ตกไข่เรื้อรัง ภาวะแอนโดรเจนสูงทำให้เกิดภาวะขนดก ผิวหน้ามัน มีสิวมาก บางรายอาจพบมีภาวะผมบางจากแอนโดรเจน (Androgen-dependent alopecia) ภาวะไข่ไม่ตกเรื้องรังจะทำให้ระยะระหว่างรอบระดูห่างมากขึ้น บางรายมีภาวะขาดระดูตามมา ร่วมกับมีการตรวจพบถุงน้ำขนาดเล็กจำนวนมากที่รังไข่ (Polycystic ovary)

สาเหตุ

การเกิดภาวะ PCOS ในปัจจุบันยังไม่ทราบชัดเจนแน่ชัด อาจจะเกิดจากความผิดปกติหลายระบบที่เกี่ยวเนื่องกันจำแนกออกเป็น

  • ความผิดปกติของต่อมใต้สมองส่วนหน้า (Abnormal pituitary function)
  • ความผิดปกติของการสร้างสเตียรอยด์ (Abnormal steroidogenesis)
  • ภาวะดื้อต่ออินซูลินและอินซูลินในเลือดสูง (Insulin resistance/hyperinsulinemia)

อาการแสดงที่บ่งบอกว่ามีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ PCOS

การเกิดภาวะ PCOS ในปัจจุบันยังไม่ทราบชัดเจนแน่ชัด อาจจะเกิดจากความผิดปกติหลายระบบที่เกี่ยวเนื่องกันจำแนกออกเป็น

  • ประจำเดือนมาไม่ปกติหรือไม่มาเลย
  • มีปัญหาในการมีบุตรยาก (เนื่องจากการตกไข่ไม่สม่ำเสมอหรือไม่ตกไข่)
  • ภาวะขนดกผิดปกติ (hirsutism) มักพบที่ใบหน้า หน้าอก หลัง หรือสะโพก
  • น้ำหนักเพิ่มขึ้น
  • ผมบางและผมร่วง ที่ศีรษะ
  • ผิวมันหรือเป็นสิว

บทความ