การตรวจสมรรถภาพการไหลเวียนของระบบเส้นเลือด ABI (Ankle Brachial Index)

  • เป็นการตรวจเช็คการอุดตันของหลอดเลือดแดงและความยืดหยุ่นของหลอดเลือด
  • สามารถนำไปสู่การค้นหาโรคอื่นๆ ที่สำคัญ เช่น หลอดเลือดเลี้ยงหัวใจหรือหลอดเลือดสมองตีบได้
  • เป็นเทคโนโลยีที่เชื่อถือได้และรู้จักกันดีในวงการแพทย์ คือ ABI และ PWV (Pulse Wave Velocity) ตรวจเช็คพร้อมกันทุกจุดของร่างกาย
  • เพื่อค้นหาโรคหลอดเลือดส่วนปลายอุดตัน ซึ่งมักพบบ่อยร่วมกับภาวะหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจตีบหรือเส้นเลือดสมองตีบ โดยเฉพาะในผู้ที่เป็นเบาหวาน สูบบุหรี่ หรือผู้ที่มีอาการปวดขา

การอุดตันของหลอดเลือดที่ขา
การอุดตันของหลอดเลือดที่ขา

บุคคลลักษณะใดที่เสี่ยงต่อการอุดตันของหลอดเลือดที่ขา ควรได้รับการตรวจ ABI 

ผู้ป่วยที่มีโรคเบาหวาน ไขมันสูง โรคอ้วน ความดันโลหิตสูง สูบบุหรี่จัด สูงอายุ และนอกจากนั้นผู้ป่วยโรคเส้นเลือดตีบในหัวใจ และสมองควรได้รับการตรวจด้วยเครื่องตรวจสมรรถภาพการไหลเวียนของระบบเส้นเลือด ABI (Ankle Brachial Index)

วิธีการวัด

การวัดนี้ทำได้โดยจะวัดความดันหลอดเลือดที่ข้อเท้าและแขน ในขณะที่ผู้ป่วยอยู่ในท่านอนราบแล้วจะนำไปสู่การประมวลผลเป็นค่าดัชนีโดยนำความดัน ในหลอดเลือดแดงของแขนและขามาหาอัตราส่วน ซึ่งดัชนีนี้เรียกว่า Ankle Brachial Index หรือ มีชื่อย่อว่า ABI ค่าดัชนีดังกล่าวสามารถ วัดว่า หลอดเลือดแดงที่เลี้ยงแขนหรือขามีการอุดตันหรือไม่มากน้อยเพียงใด

ทำไมต้องวัด ABI

การวัดนี้เป็นการประเมิน (Screening) ผู้ป่วยที่มีหลอดเลือดแดงอุดตันที่ขาได้ตั้งแต่ระยะแรกๆ นอกจากนั้นพบว่าการที่มีหลอดเลือดแดงอุดตันที่ขามักพบร่วมกับการอุดตันในหลอดเลือดที่เลี้ยงหัวใจและสมองด้วย ดังนั้นค่า ABI ที่ผิดปกติก็บ่งได้ว่าท่านเป็นผู้มีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจขาดเลือดและสมองขาดเลือด ซึ่งท่านจะได้รับการแนะนำเพื่อไปตรวจเพิ่มเติมในอวัยวะดังกล่าว การที่พบความผิดปกติในตั้งแต่เนิ่นๆ ทำให้การรักษาโดยได้ผลดีและสามารถรักษาโดยไม่ยาก เช่น การรักษาโดยการกินยามากกกว่าการผ่าตัดรักษา เป็นต้น

เครื่องตรวจ ABI
เครื่องตรวจ ABI

การแปลผลทำเช่นใด

ค่า ABI แปลผลโดย ค่าปกติของ ABI จะประมาณ 1.0-1.4 ค่าผิดปกติก็ต่อเมื่อ ABI น้อยกว่า 0.9 บ่งชี้ว่ามีการอุดตันในหลอดเลือดแดงที่ขา ณ ตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง ซึ่งค่ายิ่งน้อยก็ยิ่งบ่งบอกว่ามีการอุดตันในหลอดเลือดสูงมากขึ้นเท่านั้น

ถ้าค่าต่ำกว่า 0.9 ท่านจะได้รับการแนะนำ 2 ประการ

  1. ท่านจะได้รับการแนะนำให้ไปพบแพทย์เฉพาะทางโรคหลอดเลือดเพื่อให้การรักษา ซึ่งถ้าค่า ABI ต่ำกว่า เช่นน้อยกว่า 0.5 แสดงว่าหลอดเลือดของท่านมีการอุดตันอย่างรุนแรง ท่านจะได้รับการตรวจหลอดเลือดที่ขาเพิ่มขึ้น ด้วยการฉีดสีเพื่อดูว่าหลอดเลือดมีการอุดตัน ณ ตำแหน่งใดเพื่อวางแผนการรักษาต่อไป
  2. การตรวจหาว่ามีหลอดเลือดแดงอื่นมีการอุดตันหรือไม่ ซึ่งหลอดเลือดที่มักจะอุดตันพร้อมๆ กันกับหลอดเลือดที่ขาคือ หลอดเลือดอุดตันที่หัวใจและหลอดเลือดในสมอง ซึ่งสามารถนำ ไปสู่ภาวะหัวใจขาดเลือดหรือโรคอัมพาตได้

บทความ