รองช้ำอักเสบ (Plantar fasciitis)

เป็นสาเหตุที่พบบ่อยของอาการปวดบริเวณใต้ส้นเท้า เกิดจากความผิดปกติของพังผืดใต้ฝ่าเท้า (plantar fascia) จากการรับแรงซ้ำ ๆ หรือการใช้งานมากเกินไป เช่น การยืนนาน เดินมาก วิ่ง หรือการเพิ่มขึ้นของน้ำหนักตัว เช่น ในช่วงตั้งครรภ์

อาการ

เจ็บใต้ฝ่าเท้า มักเจ็บมากเมื่อเดินก้าวแรกของวัน และคลำได้พังผืดแข็งใต้ฝ่าเท้า

การวินิจฉัย

สามารถวินิจฉัยได้จากการตรวจร่างกาย คลำหาจัดกดเจ็บ ดูลักษณะเท้า (flatfoot or high arch foot) ตรวจเอ็นร้อยหวาย และ อาจพิจารณา X-ray เพื่อประเมินความผิดปกติอื่นร่วมด้วย เช่น heel spur หรือภาวะกระดูกผิดปกติ

นอกจากนั้นจะมีการตรวจโรคอื่นๆที่อาจมีอาการใกล้เคียง เช่น

  • การกดทับเส้นประสาทใต้ฝ่าเท้า (entrapment of first branch of LPN)
  • กระดูกส้นเท้าหัก (Calcaneal stress fracture)
  • เส้นเอ็นอักเสบ (FHL tendonitis)
  • ภาวะถุงน้ำใต้ผิวหนังบริเวณส้นเท้าอักเสบ (Subcalcaneal bursitis)
  • ปวดจากเส้นประสาทหลัง S1 radiculopathy

การรักษา

รักษาด้วยการไม่ผ่าตัด

  1. รับประทานยาแก้ปวด
  2. ปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวัน เช่นหลีกเลี่ยงการเดินเยอะ ยืนนาน หรือวิ่งระยะทางไกล ลดน้ำหนัก ปรับเปลี่ยนรองเท้า
  3. นวดยืดพังผืดใต้ฝ่าเท้า ยืดเอ็นร้อยหวาย

รักษาด้วยคลื่นกระแทก

  1. รักษาด้วยการผ่าตัดยืดพังผืดใต้ฝ่าเท้า (Plantar Fascia Release)
  2. ผ่าตัดแบบแผลเปิดทั่วไป (Open Surgery)
  3. ผ่าตัดแบบส่องกล้องแผลเล็ก (Endoscopic Surgery)

บทความ